کاغذ چگونه ساخته می‌شود؟

کاغذ چگونه ساخته می‌شود؟

سالیان بسیاری است که ساخت کاغذ با استفاده از روش قطع درختان انجام می‌شود. درختان تنومندی که قطع شده و تبدیل به کاغذهای کاهی یا سفید رنگ می‌شوند و از آن‌ها برای ساخت سررسید، انواع تقویم رومیزی اداری، دفتر یادداشت و غیره استفاده می‌شود. در این مقاله به سوال کاغذ چگونه ساخته می‌شود؟ جواب داده و مراحل ساخت کاغذ با استفاده از چوب درختان را معرفی کرده‌ایم، پس در ادامه با ما همراه باشید.

تاریخچه اختراع کاغذ داستان طول و درازی دارد، استفاده از کاغذ به شکل امروزی را اولین بار توسط کشور چین رواج یافت و پس از مدتی که ایرانیان توانستند روش ساخت کاغذ مانند چین را یاد بگیرند با انجام برخی تغییرات در فرآیند تولید توانستند کاغذهای با کیفیت‌تری طراحی و تولید کنند. اولین کارخانه کاغذ سازی به شیوه کنونی در سال 1154 تاسیس شد.

شاید جالب باشید که بدانید فرآیند ساخت کاغذ که اولین ماده برای ساخت سررسید و تقویم است به چه صورتی انجام می‌شود. در زمان استفاده از چوب درختان، درختان نوجوان یا همان نهال‌ها بریده نمی‌شود چرا که این درختان ابعاد کوچکی دارند و از این نهال‌ها نمی‌شود ماده خمیر مانند زیادی برای ساخت دفتر، کتاب و سررسید استفاده کرد.

مراحل تهیه یک تقویم یا سررسید فرضی را در نظر بگیرید، برای ساخت یک سررسید باید مراحل زیر طی شود

  1. درختان مورد نظر شناسایی شوند.
  2. پوست درختان کنده شود.
  3. خمیر مورد نظر تهیه شود.
  4. خمیر کاغذ خشک شود و آماده ساخت سررسید یا هر نوع محصول دیگری شود.

از چوب درختان مختلفی برای ساخت خمیر مورد نیاز برای طراحی و ساخت سررسید و تقویم و دیگر محصولات تولیدی بر پایه کاغذ استفاده می‌شود اما در حالت کلی بهترین چوب‌ها برای تهیه خمیر کاغذ چوب درخت‌های بامبو، اکالیپتوس، کاج، راش، صنوبر، شاه بلوط و سپیدار است.

درست است که از چوب درختان برای ساخت کاغذ استفاده می‌شود اما اگر روند رو به رشد استفاده از چوب درختان به همین صورت ادامه پیدا کند و فکری به حال بازیافت کاغذهای استفاده نشود در آینده‌ای نزدیک دچار مشکلات مختلفی در زمینه درختان خواهیم شد. در این مقاله از وب سایت رث گرافیک به بررسی دقیق فرآیند تولید کاغذ پرداخته‌ایم با ما همراه باشید.

تاریخچه اختراع کاغذ

قبل از اختراع کاغذ، انسان‌ها برای نوشتن اطلاعات خود از تخته سنگ‌ها و لوح‌های گلی استفاده می‌کردند. همچنین از پوست حیوانات نیز برای نوشتن استفاده می‌شد. در گذشته مردم شهر پرگاموس از پوست حیواناتی مانند گوساله، گوسفند و آهو استفاده می‌کردند و با کمک گرفتن از شیوه‌های منحصر به فرد، پوست‌ها را تبدیل به پوست‌های نازک و درخشانی می‌کردند که نرم و با دوام بودند و به عنوان کاغذ از آن‌ها برای نوشتن استفاده می‌کردند. این کاغذهای پوستی به نام کاغذ پرگامنت معروف بودند که این نام از شهر پرگاموس گرفته شده بود.

پس از مدتی از اولین انسان‌هایی که به کمک برگ و پوسته نوعی نی به نام پاپیروس، کاغذهایی برای نوشتن ساختند، مصریان باستان بودند. پاپیروس نوعی نی است که شباهت زیادی به بامبو و یا خیزران دارد. برای ساخت کاغذ با استفاده از پاپیروس، این گیاه را به شکل نوارهای نازک و ظریف بریده و در کنار هم قرار می‌دادند و سپس این نوارهای نازک را به وسیله کوبیدن و فشار دادن و صیقل دادن به شکل یک برگه درمی‌آوردند.

کاغذهای امروزی حدود 2000 سال پیش توسط مردم چین ساخته شد. پس از مدتی ایرانی‌ها روش ساخت کاغذ را از چینی‌ها یاد گرفته و با بهبودهایی که انجام دادند، کیفیت کاغذ را بهتر کردند. البته در این بین کشورهایی مانند اسپانیا نیز که روش ساخت کاغذ را از چینی‌ها فرا گرفته بودند، با کارهایی که انجام دادند، کیفیت کاغذ را بهبود بخشیدند و اولین کارخانه کاغذسازی را در سال 1154 ساختند. گفتنی است اولین کارخانه تهیه پودر چوب نیز در سال 1190 میلادی در فرانسه تاسیس شد.

امروزه با پیشرفتی که در تکنولوژی ساخت کاغذ به وجود آمد، صنعت چاپ تحول بسیاری پیدا کرده است به صورتی که تهیه کاغذهای با کیفیت‌تر، سفیدتر و یا تهیه کاغذهای رنگی نیز به کمک این پیشرفت تکنولوژی میسر شده است.

مراحل ساخت کاغذ

اصلی‌ترین و قدیمی‌ترین ماده ساخت کاغذ چوب درختان است. برای این کار نهال‌های کوچک قطع نمی‌شوند، زیرا این نهال‌ها ابعاد کوچکی دارند و تنها مقدار کمی از خمیر کاغذ را می‌توان توسط این نهال‌ها تهیه کرد. از این رو به نهال‌های جوان کاری نداشته تا در سال‌های بعد منبع خوبی برای ساخت کاغذ باشند و در نتیجه از درختان تنومند برای ساخت کاغذ استفاده می‌کنند. در ادامه مراحل ساخت کاغذ به ترتیب توضیح داده شده‌اند.

شناسایی درختان خشک

در مرحله اول ابتدا لازم است درختان خشک شناسایی شوند تا بتوان آن‌ها را قطع کرد و برای خمیر کاغذ از تنه این درختان استفاده کرد. پس از آن الوارهای بریده شده را به کارخانه‌های ساخت کاغذ می‌فرستند.

کندن پوست درختان

برای ساخت کاغذ نیازی به پوست درخت وجود ندارد از این رو بعد از بریدن لازم است با ماشین پوست کنی، پوست تنه درخت جدا شود، پس از کندن پوست الوار، به آن چیپس درخت می‌گویند. به این مرحله به اصطلاح چیپینگ و دیبارکینگ گفته می‌شود. چیپس درخت نیز باید کاملا ریز ریز شود تا بتوان از این قطعات ریز شده برای تهیه خمیر کاغذ استفاده کرد.

تهیه خمیر کاغذ

چیپس درخت ریز ریز شده را با آب داغ و مواد شیمیایی مخلوط کرده تا خمیر یک دستی به دست بیاید. گفتنی است قطعه‌های چوب در آب داغ پخته می‌شود تا ماده لیگنین حذف شود و کاهش رنگ خمیر صورت بگیرد. از برخی از ماده‌های شیمیایی مورد استفاده در حین تهیه خمیر کاغذ گچ، پرمنگنات، آب ژاول و … است که عمدتا از این مواد برای تغییر رنگ قهوه‌ای تنه درخت به رنگ سفید کاغذ استفاده می‌شود.

در این بین قبل از اضافه کردن مواد شیمیایی برای سفید کردن خمیر، خمیر قهوه‌ای رنگی به دست می‌آید که از آن برای تهیه کارتن، مقوا و کاغذهای کاهی استفاده می‌شود.

خشک کردن خمیر کاغذ

مرحله آخر خشک کردن کاغذ است که پس از این که خمیر کاغذ آماده شد، مواد ناخالصی و آب از آن جدا می‌شود. برای این کار خمیر کاغذ را در تور بزرگی پهن کرده تا آب از آن خارج شود. به این مرحله از ساخت کاغذ فرایند ECF فیلتر (انعقاد و شناور سازی الکتریکی) گفته می‌شود. گفتنی است برای اطمینان از کامل خارج شدن آب از خمیر کاغذ آن را در بین چند غلطک می‌چرخانند. در برخی کارخانه‌های پیشرفته‌تر برای جداسازی آب از خمیر کاغذ از دستگاه‌های مکش آب استفاده می‌شود. این دستگاه آب موجود در خمیر را به داخل خود جذب می‌کنند.

و در نهایت خمیر خشک شده را از غلتک‌های ویژه‌ای عبور می‌دهند تا به شکل صفحات کاغذ دربیاید. صفحه‌های کاغذ را به اندازه‌های استاندارد بین المللی برش داده و بسته بندی می‌کنند. گفتنی است یکی از مهم‌ترین طبقه‌بندی‌های برش کاغذ استاندارد A است.

گیاهان استفاده شده در ساخت کاغذ

بامبو: بامبو گیاهی علفی است که بدون تخریب ریشه‌هایش برداشته شده و چرخش رویش مناسبی دارد. برخی از کشورهای آسیایی مانند هند از این گیاه برای ساختن کاغذ استفاده می‌کنند. به دلیل علفی بودن این گیاه انتظار می‌رود در سال‌های آینده، بامبو تبدیل به منبعی مهم برای خمیر کاغذ در آینده شود زیرا در ساخت خمیر کاغذ توسط این گیاه، مرحله حذف ناخالصی وجود ندارد.

اکالیپتوس: در حال حاضر برزیل بخش بزرگی از آمازون را به رویش دانه‌های اکالیپتوس اختصاص داده است.

درختان نرم چوب: برخی از درختان کاج در دسته درختان نرم چوب قرار می‌گیرند و به خاطر تراکم بالاتر چوب و قابلیت قطع آن‌ها 5 سال زودتر از باقی درخت‌ها، برای ساخت کاغذ مناسب هستند. بسیاری از کشورها از جمله شیلی، نیوزلند، آفریقای جنوبی، استرالیا و … بخش بزرگی از زمین‌های خود را به رویش این نوع از درخت کاج اختصاص داده‌اند.

درختان سخت چوب: از معروف‌ترین درختان سخت چوب که برای ساخت کاغذ استفاده می‌شوند می‌توان به صنوبر، غان، راش، شاه بلوط، سپیدار و … اشاره کرد.

بازیافت کاغذهای باطله

درست است که برای تهیه کاغذ از چوب درختان استفاده می‌شود، ولی این کار در کنار آسیب رساندن به محیط زیست، به دلیل طول کشیدن رشد درختان، روندی طولانی را می‌طلبد. در نتیجه از بازیافت کاغذهای باطله نیز برای تولید کاغذ استفاده می‌کنند. برای این کار کاغذهای باطله را جمع‌آوری کرده و به کمک مواد شیمیایی جوهر نشسته بر روی این کاغذها را از بین می‌برند. پس از آن مخلوطی از آب و مواد شیمیایی را آماده کرده تا خمیر کاغذ دوباره به دست بیاید. با به دست آوردن خمیر کاغذ از مراحلی که پیش‌تر توضیح داده شد، برای خشک کردن خمیر به دست آمده و سپس تهیه کاغذ به کمک این خمیرها استفاده می‌کنند.

در مقاله کاغذ چگونه ساخته می‌شود چه گفتیم؟

در مقاله کاغذ چگونه ساخته می‌شود سعی بر آن شد به سوال کاغذ چگونه ساخته می‌شود؟ پاسخ مناسبی داده باشیم. برخلاف باور بسیاری از افراد که تصور می‌کنند، ساخت کاغذ کاملا به صورت مکانیکی است، مواد شیمیایی مختلفی در ساخت آن دخیل است که از این مواد برای افزایش کیفیت کاغذ و رنگ کردن آن استفاده می‌کنند.

این روزها از روش‌های دیگری به جز استفاده از درخت برای تولید کاغذ استفاده می‌شود ولی هنوز هم درخت‌ها اصلی‌ترین ماده اولیه ساخت کاغذ هستند. به طور مثال برخی از شرکت‌های تولید کاغذ از ضایعات کشاورزی مانند ضایعات نیشکر استفاده کرده و به کمک آن به تهیه کاغذ می‌پردازند.

تهیه شده توسط تیم محتوای رث گرافیک برای مطالعه بیشتر در مورد سررسید و سالنامه به مجله رث گرافیک سر بزنید.

0 0 vote
Article Rating

دیدگاهتان را با ما به اشتراک بگذارید.

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

برای اطلاع از اخبار جدید ایمیل خود را بگذارید